(એજન્સી) નવી દિલ્હી, તા.૯
૭ ઓકટોબર, ૨૦૨૩ના રોજ ગાઝા પટ્ટીમાં ઇઝરાયલી લશ્કરી કાર્યવાહીને વેગ આપનારા હુમલાના લગભગ ત્રણ મહિના પછી, યુએસ એજન્સી ફોર ઇન્ટરનેશનલ ડેવલપમેન્ટ (USAID)ના સ્ટાફે તત્કાલીન યુએસ પ્રમુખ જો બાઈડેનના વહીવટના અધિકારીઓને ચેતવણી આપી હતી કે ઉત્તરી ગાઝા એક સાક્ષાત્કારિક ઉજ્જડ ભૂમિ બની ગયું છે જેમાં ખોરાક અને સહાયની તીવ્ર અછત છે. લેખિત મેમો સરકારમાં વ્યાપકપણે પ્રસારિત થતો અટકાવવામાં આવ્યો હતો. રોઇટર્સના અહેવાલ મુજબ, ૨૦૨૪ના આંતરિક ડ્રાફ્ટમાં જાન્યુઆરી અને ફેબ્રુઆરીમાં બે ભાગના માનવતાવાદી તથ્ય-શોધ મિશન પર આ વિસ્તારની મુલાકાત લેનારા યુએન સ્ટાફ દ્વારા જોયેલી ભયાનક પરિસ્થિતિઓનું વિગતવાર વર્ણન કરવામાં આવ્યું હતું. યુએન સ્ટાફે કહ્યું કે તેઓએ શેરીઓમાં માનવ હાડકાં, ત્યજી દેવાયેલી કારમાં મૃતદેહો અને ખોરાક અને સલામત પીવાના પાણીની ગંભીર માનવતાવાદી જરૂરિયાતો જોઈ. જોકે, ઇઝરાયલના જેરુસલેમમાં તત્કાલીન યુએસ રાજદૂત, જેક લ્યુ અને તેમના ડેપ્યુટી, સ્ટેફની હેલેટ, કેબલથી અસંતુષ્ટ હતા. વર્ષના પહેલા ભાગમાં મોકલવામાં આવેલા આવા પાંચ સંદેશાઓમાંથી એક, તેમાં ગાઝાના રહેવાસીઓ માટે આરોગ્ય, ખોરાક અને સ્વચ્છતાની સ્થિતિના ઝડપી બગાડ અને સામાજિક વ્યવસ્થાના પતનનું દસ્તાવેજીકરણ કરવામાં આવ્યું હતું. રોઇટર્સ સાથે વાત કરનારા ત્રણ પૂર્વ યુએસ અધિકારીઓએ જણાવ્યું હતું કે ગાઝાની વિગતો અસામાન્ય રીતે ગ્રાફિક હતી અને જો આ સંદેશ વહીવટીતંત્રમાં વધુ વ્યાપક રીતે પ્રસારિત કરવામાં આવ્યો હોત તો વરિષ્ઠ યુએસ અધિકારીઓનું ધ્યાન આકર્ષિત થયું હોત. તેઓએ એમ પણ કહ્યું હતું કે તે બાઈડેનના રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા મેમોરેન્ડમ (રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા બાબતો પર યુએસ સરકારી એજન્સીઓની કાર્યવાહીને નિર્ધારિત કરતો રાષ્ટ્રપતિનો આદેશ) તરફ વધુ ટીકા કરી શક્યો હોત, જે આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદાના પાલનને આધીન, ઇઝરાયલ વિશે યુએસ શસ્ત્રો અને ગુપ્ત માહિતીના પુરવઠાને મંજૂરી આપે છે. જેરૂસલેમમાં યુએસ દૂતાવાસે ગાઝા વિશેના મોટાભાગના કેબલનું નિરીક્ષણ કર્યું હતું, જેમાં અન્ય દેશોના કેબલનો પણ સમાવેશ થાય છે. તે સમયેUSAIDના કટોકટી કામગીરી નિષ્ણાત એન્ડ્રુ હોલે કહ્યું હતું કે, જ્યારે કેબલ માનવતાવાદી માહિતી પ્રદાન કરવાનો એકમાત્ર રસ્તો ન હતો, ત્યારે તે ગાઝાની પરિસ્થિતિની વાસ્તવિકતામાં રાજદૂતના વિશ્વાસનો પુરાવો હોત. ૨૦૨૪ની શરૂઆતમાં જ્યારે કેબલનો મુસદ્દો તૈયાર કરવામાં આવી રહ્યો હતો, ત્યારે વ્હાઇટ હાઉસ અને અન્ય વરિષ્ઠ યુએસ અધિકારીઓ, રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા પરિષદ દ્વારા, ઉત્તર ગાઝામાં બગડતી પરિસ્થિતિથી વાકેફ હતા, તે જ સમયે સહાય સંસ્થાઓ દુષ્કાળના જોખમો વિશે ચેતવણી આપી રહી હતી. ઘણા બધા નિર્દોષ લોકો ભૂખે મરતા હોય છે, ઘણા બધા નિર્દોષ લોકો પીડાઈ રહ્યા છે અને મરી રહ્યા છે અને આ બંધ થવું જોઈએ, બાઈડેને ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૪માં પત્રકારોને જણાવ્યું હતું અને ઉમેર્યું હતું કે ગાઝામાં ઇઝરાયલની કાર્યવાહી ખૂબ વધારે પડતી હતી. જાન્યુઆરી ૨૦૨૪માં, દૂતાવાસે ગાઝામાં ખાદ્ય અછત વિશે આંતરિક કેબલના વ્યાપક પ્રસારને અધિકૃત કર્યો હતો અને તેને રાષ્ટ્રપતિના દૈનિક બ્રીફિંગમાં શામેલ કર્યો હતો, જે રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા વિશ્લેષણ અને માહિતીનો સૌથી મહત્ત્વપૂર્ણ સંગ્રહ હતો. કેબલમાં ઉત્તરી ગાઝામાં દુષ્કાળના જોખમો અને ખાદ્ય ડિલિવરીના જથ્થાને કારણે પટ્ટીના અન્ય વિસ્તારોમાં ગંભીર ખાદ્ય અછતની સંભાવના વિશે ચર્ચા કરવામાં આવી હતી. અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે તે ગાઝાની અંદરની પરિસ્થિતિ પર યુએસ એજન્સીના પ્રથમ ઊંડાણપૂર્વકના અહેવાલોમાંનો એક હતો, જેમાં એન્કલેવના દક્ષિણ ભાગમાં વધતી જતી ખાદ્ય અછતનો સમાવેશ થાય છે. કેટલાક વરિષ્ઠ અધિકારીઓ દ્વારા નોંધ્યા મુજબ, નાયબ રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સલાહકાર જોન ફાઇનર, જેમણે કેબલ પણ મેળવ્યો હતો, તેમણે તે સમયે સાથીદારોને કહ્યું હતું કે તેઓ ખાદ્ય પરિસ્થિતિ કેટલી ગંભીર છે તેનાથી ચોંકી ગયા હતા. અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે પરિસ્થિતિ ઝડપથી બગડતી ગઈ. છ પૂર્વ યુએસ અધિકારીઓએ પુનરોચ્ચાર કર્યો કે લશ્કરી કાર્યવાહી દરમિયાન આ વિસ્તારમાં મર્યાદિત પહોંચને કારણે વરિષ્ઠ અધિકારીઓને સતત સીધી માહિતીથી વંચિત રાખવામાં આવતા હતા.USAIDની મધ્ય પૂર્વ આપત્તિ પ્રતિભાવ ટીમના એક ભૂતપૂર્વ સભ્યએ રોઇટર્સને જણાવ્યું, “સરળ શબ્દોમાં કહીએ તો, માનવતાવાદી કુશળતાને વારંવાર બાજુ પર રાખવામાં આવી, અવરોધિત કરવામાં આવી અને અવગણવામાં આવી. ૨૦૧૯થી USAIDનો ગાઝામાં કોઈ સ્ટાફ ન હોવાથી, તેનું રિપોર્ટિંગ મુખ્યત્વેUN એજન્સીઓ પર આધાર રાખે છે, અગાઉના સમયગાળાથી વિપરીત જ્યારે યુએસ અધિકારીઓ એજન્સી રિપોર્ટિંગ પર ખૂબ આધાર રાખતા હતા. રિપોર્ટમાં એવો પણ આરોપ મૂકવામાં આવ્યો છે કે ડેપ્યુટી એમ્બેસેડર સ્ટેફની હેલેટે ક્યારેક કેબલ્સને સંપાદિત કરવા અથવા સંપાદિત કરવા કહ્યું હતું અને કેટલાક કેબલ જરૂરી છે કે કેમ તે અંગે પ્રશ્ન ઉઠાવ્યો હતો. વધુમાં, વ્હાઇટ હાઉસના અધિકારીઓએ USAID વિશ્લેષણ સામે દલીલ કરી હતી, જેમાં કહેવામાં આવ્યું હતું કે ગાઝામાં નાગરિકો ભૂખે મરતા હતા. માનવતાવાદી રિપોર્ટિંગ પર શંકા કરવાથી રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા પરિષદમાં આંતરિક તણાવ થયો અને ગાઝા પર કામ કરતા USAID અધિકારીઓ હતાશ થયા. એક ભૂતપૂર્વ અધિકારીએ જણાવ્યું હતું કે પ્રશ્ન હંમેશા રહેતો હતો, બધા પાતળા બાળકો ક્યાં છે. ફેબ્રુઆરીના કેબલને આંતરિક રીતે મંજૂરી આપવામાં આવી હતી, પરંતુ સ્ટેફની હેલેટે તેને વ્યાપકપણે પ્રસારિત થવાથી અટકાવ્યો હોવાના અહેવાલ છે. પૂર્વ અધિકારીઓના મતે, તેમણે રાજદૂત જેક લ્યુની જાણકારી અથવા મંજૂરી વિના આવું કર્યું ન હોત, કારણ કે તેને ફક્ત વરિષ્ઠ હસ્તાક્ષરની જરૂર હતી.